จิตกวี

เฮนรี เดวิน ทอโร

แนวคิด

"โลกนี้เป็นเพียงผ้าใบรองรับจินตนาการของเรา"

เฮนรี เดวิน ทอโร เป็นแบบอย่างของนักอารยะขัดขืนคนสำคัญ เขาปฏิเสธที่จะจ่ายภาษีให้รัฐ เนื่องจากเห็นว่ารัฐนำภาษีของประชาชนไปก่อสงครามและส่งเสริมการค้าทาส แม้ว่าจะถูกจับกุมตัวและญาติช่วยจ่ายภาษีที่ติดค้างให้โดยที่เขาไม่สมัครใจ แต่ ทอโรไม่หยุดแค่นั้น เขาเดินหน้าเขียนบทความและบรรยายหลักอารยะขัดขืนในสถานที่ต่างๆ จนทำให้เขาเป็นบิดาแห่งนักอารยะขัดขืนคงหนึ่ง

ในช่วงปลายชีวิต ทอโร ยิ่งสนใจธรรมชาติมากขึ้น จึงออกเดินทางสำรวจและศึกษาธรรมชาติในสถานที่ต่างๆ ในขณะเดียวกันเขายังไม่ทิ้งการศึกษาหาความรู้ และแสดงบทบาทในแวดวงวรรณกรรมและปรัชญา แม้ว่าคนในยุคนั้นจะประเมินงานด้านวรรณกรรมและปรัชญาของเขาไม่สูงมากนัก

ส่วนในทางการเมือง ทอโร ก็ยังแสดงท่าทีที่คึกคักแม้ว่าปล่อยวางตัวตนให้กับแนวคิดธรรมชาตินิยมไปมากแล้วก็ตาม โดยในช่วงปลายชีวิตมีส่วนร่วมในการปลุกกระแสต่อต้านการค้าทาส ซึ่งจะส่งอิทธิพลต่อแนวคิดของผู้คนในช่วงเวลาที่สงครามกลางเมืองของสหรัฐกำลังระอุ ถึงขีดสุด

หากไม่นับการตื่นรู้ทางการเมืองที่เกิดขึ้นหลายครั้งหลายหนแล้ว ประสบการณ์ในการดำรงชีวิตที่ป่าวอลเดนถือเป็นจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญในชีวิตของทอโร ประสบการณ์ทั้งหมดถูกถ่ายทอดลงในบันทึกชื่อเดียวกับป่าน้อยที่เขาพักพิงที่ชื่อ วอลเดน แม้หนังสือเล่มนี้จะบันทึกเรื่องราวไว้มากมายด้วยลีลาชีวิตที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นการเอาชีวิตรอดในป่า กับหรือการตั้งคำถามถึงความจำเป็นในชีวิต รับมือกับความเงียบเหงาเปล่าเปลี่ยว แต่หัวใจสำคัญคือความตั้งใจของ ทอโร ที่จะแสวงหาชีวิตที่เสรีโดยไม่ตัดขาดตัวเองจากวงจรของชีวิต ซึ่งวงจรชีวิตนี้หมายถึงการฆ่าชีวิตหนึ่ง เพื่อหล่อเลี้ยงอีกชีวิตหนึ่ง แต่การทำเช่นนี้ต้องคำนึงถึงคุณค่าของการฆ่าอย่างถี่ถ้วน ไม่ใช่การฆ่าเพราะมนุษย์นั้นเหนือกว่าแต่เป็นการแลกเปลี่ยนชีวิตตามครรลอง แนวคิดนี้แม้จะต่างกับจิตนิยมอุตรวิสัยที่เขาเชื่อถือ แต่สะท้อนให้เห็นว่าเมื่อนักปรัชญากระโจนเข้ามาสู่วิถีแห่งการปฏิบัติ หลายสิ่งหลายอย่างที่จินตนาการไว้ ต้องถูกปรับแต่งให้สมเหตุสมผลในที่สุด และวอลเดน คือสนามแห่งการทดลองปรัชญาที่ล้ำค่าแห่งหนึ่ง

ชีวประวัติ

เฮนรี เดวิด ทอโร เป็น "นัก" อะไรหลายๆ อย่างในชีวิตของคนคนหนึ่งพอจะเป็นได้

เขาเป็นทั้งนักทำดินสอ นักการศึกษา นักโทษผู้ขัดขืนการจ่ายภาษีเพื่อสงคราม นักต่อสู้เพื่อสังคมเชิงอารยะขัดขืน นักต่อสู้เพื่อการเลิกทาส นักสำรวจ นักประวัติศาสตร์ นักวิจารณ์ นักธรรมชาตินิยม  นักเขียน กวี นักปรัชญาจิตนิยมอุตรวิสัย และอีกบางนักที่เราไม่คุ้นกัน แต่นักแสวงหามักรู้จักเขาในฐานะนักแสวงหาเช่นกัน เขาคือนักแสวงหาผู้ฝังตัวเองในป่าวอลเดนเพื่อหาคำตอบที่เรียบง่ายแต่ยิ่งใหญ่ให้กับชีวิต

เฮนรี เดวิด ทอโร เกิดเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 1856 ในเมืองคอนคอร์ด รัฐแมสซาชูเซต เป็นลูกชายของคนทำดินสอที่ชื่อ จอห์น ทอโร เขาได้รับการศึกษาอย่างที่เยาวชนอเมริกันในศตวรรษที่ 19 ควรได้ ทั้งวาทะวิทยา ปรัชญา วรรณกรรมโบราณ และศาสตร์ร่วมสมัย ความรู้เหล่านี้คือรากฐานสำคัญให้เขามีความเป็นพหูสูติและนักต่อสู้เพื่อสังคมผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่ง

ก่อนที่จะเดินบนเส้นทางนักแสวงหาและนักต่อสู้ ทอโร เคยเปิดโรงเรียนอยู่พักหนึ่ง โรงเรียนแห่งนี้เป็นที่ริเริ่มการสอนแนวคิดที่ก้าวหน้าหลายอย่าง แต่ต้องปิดตัวลงในที่สุด อย่างไรก็ตาม ในเวลาต่อมาไม่นานนัก ทอโร ได้มีโอกาสรู้จักกับนักคิดนักเขียนอเมริกันร่วมสมัยหลายคนในแถบนิวอิงแลนด์ บุคคลที่เป็นแรงผลักดันเขามากที่สุดคือ ราลฟ์ วัลโด อีเมอร์สัน ซึ่งคะยั้นคะยอให้ทอโร แสดงฝีมือด้านวรรณกรรม ในช่วงนี้เองที่ ทอโร ได้รับอิทธิพลด้านปรัชญาจาก อีเมอร์สัน ค่อนข้างมากโดยเฉพาะปรัชญาจิตนิยมอุตรวิสัย และธรรมชาตินิยม

ในเวลาต่อมา ทอโรรู้สึกโหยหาความเป็นส่วนตัวท่ามกลางธรรมชาติ เขาเริ่มมีความคิดที่จะไปใช้ชีวิตตามลำพังในป่าใหญ่ และเริ่มทดลองใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายเป็นเวลา 2 ปีที่ป่าวอลเดน สถานที่แห่งนี้เองจะเป็นแรงบันดาลใจให้เขาบันทึกวิถีชีวิตท่ามกลางธรรมชาติและป่าเขาอันเรียบง่าย ซึ่งคือบันทึกวอลเดนอันมีชื่อเสียงนั่นเอง

ทอโร ไม่ได้มีชีวิตอยู่จนถึงวันที่สงครามกลางเมืองเริ่มต้นและสิ้นสุดลงและไม่มีโอกาสเห็นการค้าทาสจบสิ้นโดยสมบูรณ์ เขาเริ่มป่วยกระเสาะกระแสจากอาการปวดบวมมาหลายปี จนกระทั่งไม่สามารถลุกจากเตียงได้ แต่ยังทุ่มเรี่ยวแรงแก้ไขผลงานที่เคยเขียนไว้ รวมถึงวอลเดน จนกระทั่ง เสียชีวิตในวันที่ 6 พฤษภาคมปี 1862 อายุได้ 44 ปี

เส้นทางชีวิต

ค.ศ. 1817
เกิดวันที่ 21 กรกฎาคม

ค.ศ. 1833
ศึกษาที่ฮาร์วาร์ด คอลเลจ

ค.ศ. 1838
ตั้งโรงเรียนสอนแนวคิดสมัยใหม่

ค.ศ. 1837
สำเร็จการศึกษา พบกับนักคิดนักปรัชญา

ค.ศ. 1841
เป็นครูให้ลูกๆ และคนดูแลบ้านของอีเมอร์สัน

ค.ศ. 1844
กลับไปดูแลกิจการโรงงานดินสอของครอบครัว

ค.ศ. 1845
เริ่มต้นใช้ชีวิตที่บึงวอลเดน

ค.ศ. 1862
เสียชีวิตเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม

วาทะ

หากไม่หลงทาง เราก็จะไม่เข้าใจตัวเอง

ราคาของสิ่งต่างๆ คือเวลาแห่งชีวิตที่คุณจ่ายไป

ข้าพเจ้าไม่ต้องการความรัก ชื่อเสียง เงินทอง ข้าพเจ้าต้องการความจริง

อ่านเพิ่มเติม

Walden. Thoreau

  • On the Duty of Disobedience. Thoreau

เรียบเรียงโดย

กรกิจ ดิษฐาน

แบ่งปัน