สะพานศาสนา

โทมัส เมอร์ตัน

แนวคิด / คำสอน

"เราไม่ชอบใจคนอื่นก็เพราะเราไม่ชอบใจตัวเอง และเราไม่ชอบใจตัวเองก็เพราะเราไม่รักพระผู้เป็นเจ้า"

The Seven Storey Mountain หรือบันทึกส่วนตัวของโทมัส เมอร์ตัน เมื่อถือพรตเคร่งครัดอยู่ณ อารามพระแม่แห่งเกธเมไน (Abbey of Our Lady of Gethsemani) รัฐเคนตักกี้ เป็นงานที่สร้างชื่อเสียงให้กับ โทมัส เมอร์ตันที่สุดในจำนวนงานเขียนหลายสิบชิ้น และทุกวันนี้ก็ยังเป็นหนังสือยอดนิยมในหมู่นักแสวงหาทางจิตวิญญาณ ด้วยหนังสือเล่มนี้ ทำให้ เมอร์ตัน เป็นที่สนใจของผู้สนใจด้านศาสนาและจิตวิญญาณ

ประกอปกับในอีกทศวรรษต่อมาเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในสังคมอเมริกัน นั่นคือการต่อสู้เพื่อสิทธิพื้นฐาน และเสรีภาพทางเพศ และศาสนา รวมถึงความสนใจในศาสตร์ที่ลึกซึ้ง โดยเฉพาะศาสตร์ด้านจิตของศาสนาต่างๆ ทั้งจากตะวันตกและตะวันออก ทำให้ เมอร์ตัน ได้รับเชิญให้ไปร่วมเสวนากับผู้นำทางศาสนาบ่อยครั้ง ซึ่งแม้จะขัดกับพรตสำรวมวาจาของคณะแทรปปิสต์ แต่การเดินสายเสวนากับศาสนิกต่างๆ ทำให้ชาวโลกได้รู้จักคณะพรตของคริสตศาสนามากขึ้น และทำให้เขาและชาวโลกพบความเหมือนบนความต่างระหว่างศาสนาตะวันตกและตะวันออก

ในช่วงบั้นปลายชีวิต เมอร์ตัน มีโอกาสเดินทางไปพบกับผู้นำด้านจิตวิญญาณของศาสนาตะวันออกโดยเฉพาะศาสนาพุทธหลายท่าน เช่น องค์ดาไลลามะ ท่านติชนัทฮัน หรือท่านพุทธทาส เขายังเสวนาแปลกเปลี่ยนความเห็นกับนักวิชาการด้านศาสนา แสดงทัศนะด้านศาสนาเปรียบเทียบที่ลึกซึ้ง โดยเฉพาะการเทียบพรตแบบคริสเตียนกับพรตแบบศาสนาตะวันออกโดยปราศจากการยกตนข่มท่าน นับเป็นการทอดสะพานเชื่อมต่อครั้งสำคัญระหว่างรหัสนัยแห่งคริสเตียนกับจิตนิยมแบบพุทธ รวมถึงศาสนาฮินดู ไชนะ และศาสนาตะวันออกอื่นๆ เมอร์ตันมีคุณูปการใหญ่หลวงในด้านนี้อย่างมาก

ประสบการณ์ตื่นรู้

จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้เมอร์ตันหันมาเป็นผู้สนใจด้านจิตวิญญาณ เกิดขึ้นตอนที่เขากำลังเดินทางท่องยุโรปช่วงปี 1930

ก่อนหน้านั้น ขณะที่เดินทางในเยอรมนีเขาติดเชื้อบาดแผลอักเสบจนกระทั่งลุกลามกลายเป็นการติดเชื้อในกระแสเลือด อาการรุนแรงเสียจนเขาเตรียมใจที่จะตายแล้ว แม้จะถึงจุดหมิ่นเหม่ของชีวิต เขาก็ยังปฏิเสธศาสนา ไม่ยอมรับในพระเจ้า หรือความเชื่อใดๆ สิ่งเดียวที่เขายึดมั่นคือการไม่ยึดในหลักความเชื่อใดเลย

จนกระทั่งเขาเดินทางถึงโรม ในปี 1933 ในเมืองหลวงแห่งอารยธรรมคริสเตียน ท่ามกลางสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมเพื่อศาสนา ณ จุดหนึ่งเขาเกิดความรู้สึกได้ถึงสิ่งที่ไม่อาจอธิบายได้ในชีวิต ตอนนั้นเองที่เขาพบวาชีวิตช่างว่างเปล่าและเปราะบาง เป็นครั้งแรกที่มันทำให้เขาต้องภาวนาถึงพระเจ้า เฝ้าวอนให้พระเจ้าปลดปล่อยเขาจากความมืดมนของชีวิต

ไม่นานนักเขามีโอกาสไปเยือนอารามเตร ฟอนตาเน (Tre Fontane) อารามของพรตคณะแทรปปิสต์ เขาเกิดความรู้สึกประทับใจอย่างประหลาด แม้จะสับสนอยู่บ้าง แต่ก็เปรยออกมาว่า เขาอยากจะเป็นนักพรตแทรปปิสต์ ซึ่งความคิดคำนึงลอยๆ นี้กลายเป็นความจริงในอีก 10 กว่าปีต่อมา

ชีวประวัติ

โทมัส เมอร์ตัน เป็นนักพรตในคณะแทรปปิสต์ของศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ท่านเกิดที่ฝรั่งเศส มีบิดาเป็นชาวนิวซีแลนด์ และมารดาเป็นชาวอเมริกัน ผ่านการรอนแรมทั้งในยุโรปและอเมริกา แสวงหาความหมายของชีวิต แปรเปลี่ยนเส้นทางจากชายที่สนใจคุณค่าแบบมนุษย์นิยมไปสู่คนที่ดื่มด่ำในศรัทธาต่อพระผู้เป็นเจ้า และจากสถานะคนสามัญ แปรผันไปสู่สถานะนักบวชในคณะที่เคร่งครัดในจริยาอันเรียบง่าย

ท่านเฝ้าพินิจความหมายของชีวิต แต่มิได้ปิดบังตัวเองจากเส้นทางสายจิตวิญญาณแขนงอื่นๆ ตรงกันข้าม เมอร์ตัน เป็นพรตในคริสต์ศาสนายุคใหม่คนแรกๆ ที่เป็นสะพานเชื่อมโยงระหว่างเทวนิยมตะวันตกและจิตนิยมแบบตะวันออก เป็นผู้นำพุทธศาสนามาพบกับคริสตศาสนา และนำคริสตศาสนามาถึงผู้นำชาวพุทธคนสำคัญในดินแดนตะวันออก

ในช่วงต้นของชีวิต โทมัส เมอร์ตัน รอนแรมค้นหาตัวตนในดินแดนต่างๆ แต่ก็เหมือนกับคนหนุ่มคนอื่นๆ ที่ไม่พบสาระใดๆ ในชีวิต นอกจากการเดินทางไปเรื่อยๆ จากยุโรปสู่อเมริกา จากอเมริกาสู่ยุโรป วิถีชีวิตของเขาไม่ต่างจากผู้เป็นพ่อที่เป็นจิตรกรชั้นเยี่ยมในยุคนั้น และต้องเดินทางรอนแรมไปยังที่ต่างๆ เพื่อแสวงหาแรงบันดาลใจ แต่การเดินทางของ เมอร์ตัน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะการสูญเสียมารดาตั้งแต่ยังเยาว์วัย กลายเป็นแรงขับให้เขาใช้ชีวิตที่ล่องลอยไม่ต่างจากว่าวที่ไร้สายป่าน

ในช่วงทศวรรษที่ 30 ระหว่างเดินทางไปโรม เขารู้สึกประทับใจในคณะนักพรตแทรปปิสต์ และเริ่มเบนเข็มจากแนวคิดไร้ศาสนามาสู้ความศรัทธาในศาสนาทีละน้อย แต่ยังสับสนในแนวทางที่เหมาะสมกับเขา เมื่อกลับไปอเมริกา เมอร์ตัน เริ่มทดลองเลือกแนวทางที่เขาสนใจ แต่ก็พบกับความล้มเหลวทุกครั้งไป จนกระทั่งเมื่อผ่านการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยเขาก็ยังสับสนว่าควรมุ่งไปในทางโลกหรือทางจิตวิญญาณ ในช่วงนี้เองที่เข้าได้รับคำแนะนำให้ลองคุยกับคณะนักพรตสายคาทอลิกคณะต่างๆ และตกลงทดลองใช้ชีวิตแบบพรตกับคณะฟรานซิสกันเป็นที่แรก สุดท้ายเขาก็พบว่าตัวเองไม่เหมาะกับคณะฟรานซิสกัน แต่ก็ยังอุทิศตัวแสวงหาคุณค่าที่เหมาะกับตัวเองเข้าต่อไปอย่างมุ่งมั่น เพราะในตอนนั้นเป็นที่ชัดเจนแล้วว่า เมอร์ตันเลือกจะเดินบนเส้นทางสายจิตวิญญาณ

จนกระทั่งช่วงต้นทศวรรษที่ 40 เมอร์ตันก็เป็นส่วนหนึ่งของนักพรตคณะแทรปปิสต์ ที่อารามพระแม่แห่งเกธเซเมไน รัฐเคนตักกี้ คณะแทริปปิสต์ถือพรตที่เคร่งครัด โดยเฉพาะการไม่พูดคุยโดยไม่จำเป็น แต่แม้จะต้องสำรวมวาจา แต่เมอร์ตันพบงานที่เขารักอย่างยิ่งนั่นคืองานเขียน เขาเขียนบันทึกชีวิตขนาดยาวที่นี่ และได้รับมอบหมายให้เป็นผู้แปลคัมภีร์และประวัตินักบุญต่างๆ เขาประสบความสำเร็จกับงานเขียน โดยเฉพาะงานบันทึกส่วนตัวที่สะท้อนถึงการแสวงหาทางจิตวิญญาณเป็นงานที่ดีเด่น และได้รับการตีพิมพ์เมื่อปี 1978 ในชื่อ The Seven Storey Mountain

เส้นทางชีวิต

ค.ศ. 1915
เกิดวันที่ 31 มกราคม ที่เมืองพราเดส์ ประเทศฝรั่งเศส

ค.ศ. 1921
มารดาของเขาเสียชีวิต ที่สหรัฐอเมริกา

ค.ศ. 1926
ถูกส่งไปเรียนที่ฝรั่งเศส

ค.ศ. 1928
ใช้ชีวิตที่อังกฤษ

ค.ศ. 1932
เดินทางท่องยุโรป ประกาศตัวเองเป็นผู้ไม่นับถือศาสนา

ค.ศ. 1933
ถึงกรุงโรม เริ่มสนใจศาสนาและพระเจ้า กลับสหรัฐในปีเดียวกันและเริ่มค้นหาคณะศาสนาและนิกายที่น่าจะเข้ากับตัวเขา

ค.ศ. 1933
ศึกษาที่ Clare College เคมบริดจ์

ค.ศ. 1935
ศึกษาที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย

ค.ศ. 1938
เริ่มศึกษางานเขียนของนักบุญในนิกายคาทอลิก

ค.ศ. 1939
เข้าร่วมคณะฟรานซิสกัน

ค.ศ. 1940
ศึกษาที่มหาวิยาลัยโบนาเวนเชอร์ พบที่ที่เหมาะสมกับตัวเองคืออารามพระแม่แห่งเกธเซเมไน

ค.ศ. 1941
เขาร่วมคณะแทรปปิสต์ที่อารามพระแม่แห่งเกธเซเมไน

ค.ศ. 1948
ตีพิมพ์หนังสือ The Seven Storey Mountain

ค.ศ. 1960
เริ่มแลกเปลี่ยนความเห็นและพบปะกับผู้นำศาสนาต่างๆ เช่น พุทธ ฮินดู เต๋า และเกี่ยวข้องกับประเด็นสิทธิมนุษยชน

ค.ศ. 1968
เสียชีวิตเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม ที่กรุงเทพฯ เนื่องจากไฟฟ้าช็อตขณะเปิดพัดลมจนหัวใจล้มเหลว

วาทะ

ความรักไม่ใช่แค่บางสิ่งที่เกิดขึ้นกับคุณ
มันคือพรวิเศษแห่งการได้มีชีวิต

คนเราจะได้พักผ่อนก็ต่อเมื่อเขาหยุด และคิดว่าจะใช้ชีวิตอย่างไร แล้วเขาก็จึงเริ่มใช้ชีวิต

ยิ่งคุณพยายามหลีกหนีความทุกข์ คุณก็จะยิ่งทำให้ตัวเองทุกข์

อ่านเพิ่มเติม

The Seven Storey Mountain. Thomas Merton


New Seeds of Contemplation. Thomas Merton

Mystics and Zen Masters. Thomas Merton

 

 

ดูเพิ่มเติม

Thomas Merton, Spiritual Master

 

Father Thomas Merton - Trappist Monk / Priest

เรียบเรียงโดย

กรกิจ ดิษฐาน

แบ่งปัน